Meer historiek
Start Omhoog

Historische achtergrond van de T'ai

In augustus 1906 werd een verkoopsakte opgemaakt bij de notaris van Moerbeke-Waas die aanleiding zou geven tot de bouw van een schip dat zes maand na de ondertekening te water werd gelaten. Toen het schip voor de eerste maal te Antwerpen-Schelde onder de naam Alphonse geregistreerd werd, was het bestemd voor de 'zandvaart'.

De Caroline, een authentieke foto van een oud vrachtschip

Platbodem

Brussel was onder impuls van koning Leopold II in volle expansie en er was een grote nood aan bouwzand aldaar. Schepen zoals de Alphonse voeren regelmatig de Schelde af en werden met aflopend water op een zandplaat gezet. Zo gauw het schip droog viel werd met man en macht het zuivere Scheldezand aan boord geschept en met het opkomende water vertrokken de schepen terug via de Rupel naar Brussel. Daar de schepen niet altijd even vlak op de plaat vielen werd er bij de bouw veel aandacht besteed aan een stevige constructie. De afmetingen werden eerder bescheiden gehouden omdat men het schip op één tij (6 uur) wou kunnen volscheppen.

Omhoog ] Belgische Klipper ] Meer schepen ] [ Meer historiek ]

Akte

akte voor het bouwen van een "ijzere schip"  augustus 1906

Omhoog ] Belgische Klipper ] Meer schepen ] [ Meer historiek ]

Laatste Belgische Klipper onder zeil

De aldus in 1906 gebouwde klipper met z'n typische spitse voorsteven, zou Lang 20 meters; Breed 4,90 m. Diep 1,3 m. meten en worden gebouwd in "stale plaat van 7 m/m". Verschillende duurzame houtsoorten werden in het schip verwerkt, naargelang de voorschriften van de verkoopakte pitchpine, "rooden brezil" en eike hout.

Wanneer gespecialiseerde baggerbedrijven uiteindelijk de zandvaart veroverden veranderde de bestemming van het schip en werd een motor ingebouwd. Het schip vervoerde baksteen onder de namen: Madeleine (1919-1946) en Juliette (1946-1948) vanuit de Rupelstreek naar zowat overal in België. Toen de Duitsers in 1940 landingsschepen nodig hadden, werd van de meeste binnenschepen de sierlijke voorsteven afgebrand om te worden vervangen door landingskleppen. Dankzij z'n bescheidener afmetingen ontsnapte de Juliette hieraan en bleef hierdoor als één van de weinige originele Belgische klippers in de oorspronkelijke staat.

Een platbodem heeft niet veel water nodig... droogvallen op de plaat

In 1954 werd het schip als Pierre omgebouwd tot bunkerschip in de Antwerpse haven. In deze naoorlogse periode werd een van een Engels landingsvaartuig afkomstige viercilinder Lister-motor ingebouwd met een Chrysler-koppeling uit een Amerikaanse tank. Het stuurwerk kwam meer naar voor. De roef van het schip werd niet alleen vergroot maar ook verhoogd zodat de Pierre nog JUIST onder de bruggen geraakte in de haven waardoor veel tijd bespaard kon worden.

Omhoog ] Belgische Klipper ] Meer schepen ] [ Meer historiek ]

Pleziervaartuig

Bijna 25 jaar was de Pierre een vertrouwd beeld in de Antwerpse haven tot de schipper zich aan de wal vestigde en het schip oplegde, met de bedoeling er na zijn pensionering als pleziervaartuig mee te varen. Gedurende de jaren dat het schip in het Kempische dok lag, boden zich vele kandidaat kopers aan. De schipper dacht er niet aan het schip te verkopen tot in 1982 de schippersvrouw viel en een ernstige breuk opliep. Daar gingen zijn toekomstplannen.

Zo lag de "Pierre" aan de kade weg te rotten in 1982

Restauratie van Oude Schepen

Rond die tijd speelde zich in de buurt van Antwerpen een ander verhaal af. Luc Lemmens was op zoek naar een traditioneel zeilschip, betaalbaar en waar "werk" aan was. Hij plande iets op poten te zetten voor kansarme jongeren uit Antwerpse instellingen. Het initiatief zou later vaste vorm krijgen en uiteindelijk de vzw REVOS worden: sinds 20 jaar is Luc de bezieler van "Recreatieve Vaart voor Oude Schepen", een vzw met het hart op de juiste plaats.

De T'ai in volle ornaat, een elegant schip van goed 20 meter

Omhoog ] Belgische Klipper ] Meer schepen ] [ Meer historiek ]

Recreatieve Vaart

De vzw is dus gegroeid uit een privé-initiatief om iets "constructiefs" te doen met jongeren die door omstandigheden hun jeugd in een instelling doorbrengen. In eerste instantie waren dat kinderen van de psychiatrische afdeling uit het kinderziekenhuis "GOOD ENGELS". Dat "iets" evolueerde van sporadisch meezeilen met het privé-jacht van Luc naar het restaureren van een oud zeilschip, de T'ai waardoor de doelgroep werd uitgebreid naar probleemjongeren en jeugdige delinkwenten. De meesten kwamen uit instellingen voor Bijzondere Jeugdzorg uit Antwerpen en omgeving.

Thuishaven AntwerpenGenieten van zomerse rust op de plaat voor Walsoorden

Om praktische redenen werd in 1982 het initiatief in een meer gestructureerde vorm gegoten; een vzw met als doelstelling ondermeer: "een bijdrage te leveren tot het rehabiliteren van jongeren die gemarginaliseerd of in hun socialiserings-proces gehandicapt zijn, al dan niet na een langere instellingscarrière."

Omhoog ] Belgische Klipper ] Meer schepen ] [ Meer historiek ]

Financiële steun gezocht

Niettegenstaande de sympathie en hulp van het stadsbestuur was het zoeken naar subsidies en sponsoring een ontgoochelende bedoening. Vooral omdat de stelregel van de initiatiefnemers was dat er zo weinig mogelijk om louter financiële hulp verzocht zou worden. De bedoeling was om hoofdzakelijk met recuperatiematerialen te werken. Voor de harde kern van idealisten die vooral oog hadden voor de praktische kant van de zaak, was het niet eenvoudig om telkens bij allerlei instanties en bedrijven naar afgedankte rommel "te gaan bedelen"; 125 boutjes met moeren en rondellen te vragen of elke keer opnieuw een pakje las-elektroden "los te peuteren". Zij waren er niettemin van overtuigd op die manier alle misbruiken tegen te gaan en het meest therapeutisch te werken.

Steek van wal en vaar mee! Met de T'ai beleef je wat!

Omhoog ] Belgische Klipper ] Meer schepen ] [ Meer historiek ]

Maidentrip

Gedurende drie jaar werd er gebouwd, geïmproviseerd, naar geld en materialen gezocht, wakker gelegen, probleem na probleem bekeken en opgelost, steun gezocht en meestal gevonden. De vier maanden durende maidentrip met de T'ai was voorzien voor 15 juli 1985. Helaas vernielde een brand de hele inboedel van het in opbouw zijnde schip inclusief al het gereedschap dat aan boord lag... een dieptepunt...

Na enkele krantenartikels kwam er onverwachts hulp. Het Antwerpse stadsbestuur en sommige stadsdiensten stonden reeds eerder welwillend achter het initiatief. Een ploeg bekwame vakmensen schoten ter hulp en zij leverden vrijwillig een enorme bijdrage, zonder hetwelk het initiatief letterlijk in de brand zou gebleven zijn. Er kwam ook sponsoring: Antwerp Traffic Club, Kiwanis, Belgian Bunkering and Stevedoring, Brabo Dock Pilots, Gebr. Longueville, L.W.Bridges en Wasserij Nova boden hulp. De Ford Conservation Award (prijs voor jeugdprojecten) werd in 1984 door de minister aan Revos uitgereikt.

Omhoog ] Belgische Klipper ] Meer schepen ] [ Meer historiek ]

De eerste lange reizen

Mede dankzij de inzet van vele privé-personen kon de T'ai op 16 juli 1985, één dag na de vooropgestelde datum, voor het eerst en in samenwerking met de vzw OIKOTEN zee kiezen. De bemanning bestond behalve de 2 schippers uit zes jongeren uit de Rijksopvoedingscentra Mol en Ruislede. Vijf jongeren brachten de tocht tot een goed einde en begonnen zo in samenspraak met de jeugdrechtbank én in volledige vrijheid, een nieuw leven. Een zesde ging twee weken vóór de aankomst in Antwerpen terug naar Mol.
Gedurende de reis doken er aan het schip enkele kinder- (of ouderdoms-)ziekten op. Dat boodt de jongeren een unieke kans om deze problemen ZELF op te lossen, zonder terug te kunnen vallen op de verzorgende instanties.

Omhoog ] Belgische Klipper ] Meer schepen ] [ Meer historiek ]

Zweden

Na de eerste tocht in Zweden was het duidelijk geworden dat de Scandinavische wateren zowel op vaartechnisch als op therapeutisch vlak gunstiger mogelijkheden boden dan de Belgische kust en in juli 1986 vertrok de T'ai opnieuw naar Zweden waar in samenwerking met een heilpedagogisch instituut (Saltd Arbetsskolan) de zomerse zeiltochten gecombineerd werden met winterse pedagogische opleidingen en stages voor geselecteerde medewerkers. Er ontstond een samenwerkingsverband met de Zweedse Hagastiftelsen (mentaal gehandicapten) en de Zwitserse Verrein Jonas (drugverslaafden). Op de terugweg van Zweden naar het zuiden in 1988 moest een nieuwe motor in de T'ai ingebouwd worden waardoor de vzw een lening moest aangaan.

Overwinteren in Zweden

Omhoog ] Belgische Klipper ] Meer schepen ] [ Meer historiek ]

Samenwerkingsverbanden

Noodgedwongen werd van het originele idee afgeweken en werd het schip ook ter beschikking gesteld van andere groepen die mits een financiële bijdrage hielpen het schip in stand te houden. Later werd aan de Middellandse Zee gedurende drie jaar, in samenwerking met de vzw AMOK en de Nederlandse Koningin Wilhelmina Stichting, aan verschillende jeugdprojecten meegewerkt.

De ploeg van Amazing Advertising aan boord van de T'ai

Terugkeer naar België

Tijdens de afwezigheid van de T'ai stond de werking van REVOS in België op een laag pitje maar onder impuls van enkele trouwe oud-gedienden doken er na haar terugkeer nieuwe initiatieven op. Dat deze zich ook nu zowel in de sociale als in de maritieme sector afspelen was zonder meer vanzelfsprekend.

Een mooi schip, toch?


De voorbije acht jaar verbleef de T'ai opnieuw in de thuiswateren en werden eerder korte reizen georganiseerd op de Schelde en in Zeeland, hoofdzakelijk met jongeren uit de Bijzondere Jeugdzorg (groepsreizen) en mentaal gehandicapten (daguitstappen). Allemaal vrijwilligerswerk & zonder enige vorm van subsidie van overheidswege.

  Omhoog ] Belgische Klipper ] Meer schepen ] [ Meer historiek ]

Dit initiatief verdient jouw steun… vaar mee !